PROJEKT EDUKACYJNY

Obchody Roku Fryderyka Chopina w Siedlcach

 Uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 maja 2008 r. Rok 2010 ogłoszono Rokiem Fryderyka Chopina.
W uzasadnieniu wygłoszonym przez Marszałka Sejmu Bronisława Komorowskiego czytamy:
Fryderyk Chopin to jeden z największych artystów w historii polskiej kultury, największy polski kompozytor, a także czołowy pianista i przedstawiciel muzyki okresu romantyzmu na świecie. Nazywany bywa poetą fortepianu. Choć należy do najchętniej granych kompozytorów muzyki fortepianowej, jego dzieła wymagają od wykonawcy znakomitego warsztatu i wirtuozerii. U źródeł jego twórczości leży wielka wrażliwość artystyczna oraz umiejętność czerpania wzorców z polskiej muzyki ludowej. Fryderyk Chopin to twórca, który odegrał wyjątkową rolę w kształtowaniu naszej świadomości narodowej. W roku 2010 przypada dwusetna rocznica urodzin tej wybitnej postaci. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, przekonany o szczególnym znaczeniu Jego dorobku artystycznego dla dziedzictwa narodowego i światowego, ogłasza rok 2010 Rokiem Fryderyka Chopina.
Obchody Roku Chopinowskiego, stanowiące hołd dla wielkiego polskiego kompozytora i znakomitą okazję do promocji Polski na całym świecie, objął swym patronatem Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, nadając tym samym wydarzeniom chopinowskim najwyższą rangę.
SCDiDN w Siedlcach podęło realizację projektu edukacyjnego Chopin – poeta fortepianu organizowanego z okazji obchodów Roku Fryderyka Chopina w Siedlcach.
Celem projektu jest popularyzacja twórczości artysty poprzez różnorodne działania, np. wystawy okolicznościowe, konferencje, konkursy szkolne, międzyszkolne, literackie, plastyczne, publikacje, spotkania. Adresatem projektu są przede wszystkim uczniowie i nauczyciele siedleckich szkół, studenci, mieszkańcy naszego miasta, środowiska artystyczne, twórcze i naukowe. Podczas realizacji zadań zostaną zaprezentowane nieznane szerszej publiczności dokonania młodzieży, nauczycieli i pracowników naukowych zaangażowanych w działalność artystyczną. Podjęte zadania będą okazją do przypomnienia zasług, twórczości i postaci wielkiego kompozytora - twórcy romantycznego oraz popularyzacji ciekawych rozwiązań metodycznych, nowatorskich scenariuszy zajęć z wykorzystaniem nowoczesnych środków dydaktycznych.
Koordynatorami projektu są doradcy metodyczni SCDiDN w Siedlcach: Dariusz Różański, Danuta Tatarczak i Małgorzata Połeć.
Cele projektu:

• popularyzacja biografii i twórczości kompozytora,
• rozwijanie zainteresowań i działań twórczych uczniów.

Zadania i formy realizacji to np.:

• gazetki okolicznościowe, wystawy dydaktyczne: Anegdoty o Chopinie, Chopin w poezji, Miłości jego życia, Filmografie, Miejsca związane z Chopinem, Pomniki, Formy i gatunki muzyczne, Konkursy Chopinowskie, Rodzina Chopina, Cytaty o Chopinie i in.
• szkolne wycieczki edukacyjne,
• Międzyszkolny Konkurs na prezentację multimedialną poświęconą życiu i twórczości kompozytora,
• Konkurs szkolny Jaka to melodia,
• Międzyszkolny Konkurs Literacki,
• Międzyszkolny Konkurs Plastyczny na plakat z okazji Roku Chopina - Chopin pędzlem malowany,
• szkolne koncerty muzyki Chopina,
• turnieje wiedzy o Fryderyku Chopinie,
• spotkania dla uczniów i konferencje dla nauczycieli: Biblioteka sercem szkoły, Twórczość Fryderyka Chopina w malarskiej interpretacji,  
• montaż słowno-muzyczny o Fryderyku Chopinie Sercem Polak, a talentem świata obywatel,
• konferencja popularnonaukowa i spotkania naukowe członków Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza Oddział w Siedlcach.

Rocznica Chopinowska, obchodzona na całym świecie jest okazją do pytania: czy dzieła Chopina trafiły pod strzechy, co znaczy: czy wielu z dzisiejszej młodzieży ma w swoich zbiorach taśm i dysków bodaj jeden ulubiony utwór Chopina? Czy pójdziemy, chociaż raz w życiu na koncert lub recital muzyki chopinowskiej, ażeby szukać w niej mądrej i głębokiej prawdy o duszy swojej i duszy narodu? To będzie odkrywcza rozmowa z geniuszem! Jeżeli nie z pobudek artystycznych pójdziemy na koncert chopinowski, to powinniśmy iść tam z ambicji patriotycznej. Muzyka należy do najbardziej podstawowych potrzeb ducha ludzkiego. Obok literatury romantyzm najpełniej rozwinął się właśnie w muzyce, którą twórcy tego okresu uważali za sztukę najdoskonalszą, widząc w niej możliwość wyrażania najbardziej skomplikowanych i subtelnych uczuć, trudnych niekiedy do ujawnienia w słowach.
Pisał o tym Zygmunt Krasiński:
Jestem przekonany, że muzyka najwyższą jest mowa ludzkości, łączącą nas z zaświeciem duchów, wyrażającą wszystkie uczucia, na które słów nie mamy, na które przyczyn wynaleźć nie możem. Muzyka jest to wyjęcie z siebie tego, co najwięcej boskiego mamy, i postawienie przed sobą.
List do Konstantego Gaszyńskiego z 9 stycznia 1837 roku.

Fryderyk Chopin był najwybitniejszym, twórcą polskiej muzyki romantycznej. Według słów Norwida podnosił ludowe natchnienia do potęgi przenikającej i ogarniającej ludzkość całą. Kompozycje swoje opierał Chopin na motywach muzyki ludowej, realizując w ten sposób romantyczne hasło tworzenia muzyki narodowej, przesyconej pierwiastkiem subiektywnym, emocjonalnym, nastrojowym, wyrażającej się w bogactwie melodyki i zróżnicowaniu rytmicznym oraz nowych gatunkach: balladach, mazurkach, polonezach, walcach, nokturnach, swobodnych improwizacjach. W muzyce wyrażał więc Chopin to, co romantycy w poezji: polskość oraz ideały wolności i niepodległości.
Robert Schumann, entuzjasta Chopina, tak określił charakter jego muzyki:
Gdyby potężny samodzierżca północy wiedział, jak niebezpieczny wróg zagraża mu w dziełach Chopina, w prostych melodiach jego mazurków, to zabroniłby tej muzyki. Są to armaty ukryte wśród kwiatów.
Jako twórca na wskroś narodowy, polski, jest Chopin równocześnie uniwersalnym kompozytorem, chętnie słuchanym i cenionym na całym świecie. Odbywające się co pięć lat konkursy szopenowskie w Warszawie gromadzą młodych pianistów ze wszystkich kontynentów.
Twórcy muzyki romantycznej, podobnie jak poeci, zerwali z regularna budową dzieł muzycznych, z klasyczną tradycją sonat i symfonii, a na pierwszy plan w ekspresji muzycznej wysunęli melodię oraz gwałtowne zmiany tempa i rytmiki, aby jak najpełniej wyrazić treść namiętnych przeżyć emocjonalnych; operowali przy tym akordami, które klasykom wydawały się zbiorem fałszów i dysonansów. Ujawniła się więc w muzyce, podobnie jak w poezji, nowa romantyczna estetyka. Romantyzm stworzył także nowe gatunki muzyczne. Poza wspomnianymi balladami fortepianowymi i poematami symfonicznymi powstały wówczas nastrojowe nokturny, preludia, fantazje dające wykonawcom duże możliwości w zakresie interpretacji pomysłów melodycznych, rytmiki i techniki gry.
A. Mickiewicz przekonał się do genialnej muzyki Chopina i wielbił w niej najgłębszą polskość. Tak opisuje Chopin swoje spotkania artystyczno- patriotyczne z Mickiewiczem: Znowu Mickiewicza widuję, onegdaj był u mnie. Wiem, po co przychodzi i zaraz grać siadam. Ostatnio długo mu grałem, bojąc się na niego spoglądać, a słyszałem, że płacze. Jak wychodził za głowę mnie ścisnął najczulej, a w czoło mocno pocałował, pierwsze tego wieczora wymówiwszy słowa: Bóg ci zapłać! Przeniosłeś mnie… nie dokończył, bo łzy go znowu za gardło ścisnęły. Tak oto dwaj wieszcze – wygnańcy kochali po swojemu Polskę.
C. K. Norwid wiedział, że w każdej nucie Chopina jest: Polska od zenitu – Wszechdoskonałości dziejów – Wzięta tęczą zachwytu – Polska przemienionych kołodziejów.
Cyprian Norwid uwieńczył 150 lat temu w nekrologu wielkość Chopina i jego dzieła:
Rodem Warszawianin, sercem Polak, ma talentem świata obywatel, Fryderyk Chopin zszedł z tego świata.  Umiał on najtrudniejsze sztuki zadanie rozwiązywać z tajemniczą biegłością – umiał bowiem zbierać kwiaty polne, rosy z nich ani puchu nie otrząsając najlżejszego. I umiał je w gwiazdy, w meteory, że nie powiem: w komety, całej świecące Europie, ideału sztuką przepromieniać. Przezeń Ludu polskiego porozrzucane łzy po polach w dyjademie ludzkości się zebrały na dyjament piękna, kryształami harmonii osobliwej. To jest, – co największego sztukmistrz może uczynić, i to uczynił Fryderyk Chopin. Cały prawie żywot, (bo część główną) poza krajem spędził dla kraju. To jest, co największego dopiąć może wychodziec, i tego Fryderyk Chopin dopiął. Wszędzie jest, – bo w Ojczyzny duchu mądrze przestawał – i w Ojczyźnie spoczął, bo jest wszędzie (…) Kochanowski w Sobótkach pierwszy ludu poezję uczonemu światu uwiadomił – w muzyce Chopin toż uczynił.
Paryż, dnia 18 października 1849 roku.

Cyprian K. Norwid napisał również:
A teraz, kiedy ostatnia nić wiążąca go do życia pękła, a struny jego harfy zamilkły na zawsze, czyliż znikąd dla nas pozostałych nie zejdzie pociecha? Czyżby ten cudowny zdrój muzyki miał wyschnąć bezpowrotnie? - Nie! bo ulatując ku krainie, do której za życia wzdychał, jako promienny ślad po sobie rzucił z wieńca swego garść kwiatów na tę ziemię, sobie ku chwale, a nam ku osłodzie. Do nich więc, do nieśmiertelnych dzieł jego niech się zwróci, kto teraz ulgi w smutku pragnie; niechaj zasiądzie do fortepianu, niech otworzy księgę jego zadumań, a za dźwiękiem instrumentu każda nuta odpowie mu: Zaprawdę, przyjacielu, porzuć tę żałobę - Chopin nie umarł!

Liczne uroczystości zaplanowane w całej Polsce i na świecie będą okazją do uczczenia jednego z największych artystów w historii polskiej kultury. Wydarzenia muzyczne, przedsięwzięcia artystyczne, inicjatywy, projekty edukacyjne, wszelkie działania posłużą poszerzeniu i utrwaleniu wiedzy o kompozytorze, rozbudzą zainteresowania Jego biografią, twórczością, ale również szeroko rozumianą muzyką klasyczną, zwłaszcza u młodzieży, która dostrzeże w niej wartość, wielkość, głębię i pretekst do najgłębszych przeżyć estetycznych i emocjonalnych.

Cele konkursu:

• pogłębianie wiedzy o muzyce klasycznej i literaturze pięknej,
• popularyzacja wiedzy, poszerzenie znajomości twórczości i biografii Fryderyka Chopina,
• rozwijanie zainteresowań literackich,
• kształtowanie kultury żywego słowa oraz doskonalenie warsztatowych umiejętności językowych,
• doskonalenie umiejętności w zakresie opracowania tematu, analizy i interpretacji utworów literackich i pozaliterackich, korzystania z różnych źródeł informacji, gromadzenia bibliografii.

Zasady uczestnictwa:

• konkurs skierowany jest do uczniów szkół ponadgimnazjalnych,
• uczestnik zgłasza do konkursu niepublikowaną wcześniej pracę prozatorską (małą formę literacką w dowolnej formie, np. opowiadanie, esej, dziennik, wywiad, reportaż i in.); objętość do pięciu stron maszynopisu,
• prezentację ocenia powołane przez organizatorów JURY,
• karty zgłoszenia należy przesyłać do 22.10.2010r. na adres: SCDiDN w Siedlcach, ul. Pescantina 2, 08-110 Siedlce,
• konkurs zostanie rozstrzygnięty do 29.10.2009r.

Kryteria oceny:

• prezentacja tematu,
• dobór materiału bibliograficznego,
• poprawność stylistyczna, językowa i kompozycja wypowiedzi,
• poszerzona znajomość życia i twórczości kompozytora.

Laureaci, uczestnicy i opiekunowie otrzymają dyplomy i nagrody ufundowane przez Prezydenta Miasta Siedlce i SCDiDN w Siedlcach.
Organizator nie zwraca nadesłanych tekstów i zastrzega sobie prawo do ich publikacji.

Cele konkursu:

• pogłębianie wiedzy o muzyce klasycznej i literaturze pięknej,
• popularyzacja wiedzy, poszerzenie znajomości twórczości i biografii Fryderyka Chopina,
• rozwijanie zainteresowań  i umiejętności plastycznych,
• Zachęcenie uczniów do poznania twórczości Zbigniewa Herberta i poszukiwania inspiracji w dziełach tego wybitnego poety.
• Rozwijanie fantazji i wyobraźni plastycznej uczniów.

Zasady uczestnictwa:

• konkurs skierowany jest do uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Szkołę może reprezentować  kilku uczniów.
• Prace konkursowe muszą być wykonane indywidualnie. Każdy uczestnik może przedstawić 1 pracę.
• Technika wykonania- dowolna na płaszczyźnie :malarstwo (pastele, farby plakatowe, itp.), rysunek (ołówek, węgiel, pastela), grafika (tusz i piórko, techniki komputerowe), collage. Format pracy: A3 lub A4.
• prace plastyczne ocenia powołane przez organizatorów JURY,
• prace należy przesyłać do 11.06.2010r. na adres: SCDiDN w Siedlcach, ul. Pescantina 2, 08-110 Siedlce,
• konkurs zostanie rozstrzygnięty do 18.06.2009r.
• Prace należy opisać na odwrocie: (Imię i nazwisko autora, Klasa, nazwa i adres szkoły, do której uczęszcza autor, Tytuł pracy,Imię i nazwisko, telefon kontaktowy opiekuna)
  

Kryteria oceny:

• Przy ocenie będą brane pod uwagę: oryginalność, walory koncepcyjne i plastyczne prac, wartość merytoryczna i artystyczna prac, forma, obecność inspiracji biografią i twórczością wielkiego narodowego kompozytora.

Laureaci, uczestnicy i opiekunowie otrzymają dyplomy i nagrody ufundowane przez Prezydenta Miasta Siedlce i SCD i DN w Siedlcach.

Cele konkursu:

• pogłębianie wiedzy o muzyce klasycznej i literaturze pięknej,
• popularyzacja wiedzy, poszerzenie znajomości twórczości i biografii Fryderyka Chopina,
• rozwijanie zainteresowań literackich,
• kształtowanie kultury żywego słowa oraz doskonalenie warsztatowych umiejętności językowych,
• doskonalenie umiejętności w zakresie opracowania tematu, analizy i interpretacji utworów literackich, korzystania z różnych źródeł informacji, gromadzenia bibliografii, przygotowania planu prezentacji, wykorzystania materiałów pomocniczych z wykorzystaniem różnorodnych urządzeń i środków multimedialnych.

Zasady uczestnictwa:

• konkurs skierowany jest do uczniów szkół ponadgimnazjalnych,
• uczeń prezentuje  temat z wykorzystaniem materiałów pomocniczych i środków multimedialnych,
• czas wystąpienia nie może przekraczać 10 minut,
• prezentację ocenia powołane przez organizatorów JURY,
• karty zgłoszenia należy przesyłać do 22.10.2010r. na adres: SCDiDN w Siedlcach, ul. Pescantina 2, 08-110 Siedlce,
• konkurs odbędzie się 29.10.2009r. (piątek, godz. 11.00 ) w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 w Siedlcach, ul. O. Lange 8,
• konkurs zostanie rozstrzygnięty w dniu przeprowadzenia.

Kryteria oceny:

• prezentacja tematu,
• dobór materiału rzeczowego,
• kompozycja wypowiedzi,
• funkcjonalne wykorzystanie materiałów pomocniczych i urządzeń multimedialnych.

Laureaci, uczestnicy i opiekunowie otrzymają dyplomy i nagrody ufundowane przez Prezydenta Miasta Siedlce i SCDiDN w Siedlcach.

Serdecznie zapraszam

Małgorzata Połeć – doradca metodyczny SCDiDN,

koordynator projektu