W życiu każdego nauczyciela zdarzają się takie sytuacje, kiedy uczeń pod wpływem emocji reaguje w „wybuchowy” sposób. Chcąc jak najszybciej przerwać trudne zachowanie, często zapominamy, że takie zdarzenia mogą być okazją do przekazania ważnych treści wychowawczych. Jak by nie patrzeć, mamy tu przecież działanie praktyczne. Co zatem zrobić, aby osiągnąć dydaktyczny sukces? Poniżej prezentujemy kilka wskazówek jak się zachować.
Emocjonalne SOS:
- Oceń niebezpieczeństwo sytuacji jaka stworzyła się wokół poszkodowanego – odizoluj w przypadku występowania zachowań agresywnych. Przyjrzyj się reakcjom emocjonalnym uczniów, którzy są obserwatorami zdarzenia.
- Oceń realnie swoje możliwości pomocy – W jakim jesteś stanie emocjonalnym – ile dasz rady dać z siebie w tej konkretnej sytuacji? W odpowiedzi na zachowanie ucznia w Tobie też pojawiła się jakaś reakcja emocjonalna. Nie działaj pod jej wpływem. Zastanów się także, jakie skutki przyniosły Twoje dotychczasowe sposoby reagowania w sytuacjach trudnych emocjonalnie. Czy warto je powielać, czy lepiej poszukać innego rozwiązania?
- Oceń stan poszkodowanego – zazwyczaj masz z nim kontakt werbalny, warto więc po prostu zapytać: „Co się stało?” Nazwij stan emocjonalny i określ zaistniałą sytuację w formie pytania. Skup się na faktach: „Jesteś zdenerwowany, bo kolega zabrał ci zabawkę?”, „Czujesz się odrzucony przez rówieśników, bo nie zaprosili Cię do grupy?”, itd.
- Udziel pierwszej pomocy przedspecjalistycznej, albo …. specjalistycznej (patrz punkt 2). Nie zapomnij zacząć od pytania: „Czy mogę Ci jakoś pomóc w tej sytuacji?” Pamiętaj żeby nie moralizować („dobrze wychowany człowiek tak się nie zachowuje”), nie oceniać („jesteś niegrzeczny”, „zachowujesz się dziecinnie”), nie zawstydzać („dzieci będą się z Ciebie śmiały”, „zobacz wszyscy na Ciebie patrzą”, nie zaprzeczać („nic takiego się przecież nie stało”, „weź się w garść”).
- Wezwij pomoc – nie zawsze w trybie pilnym. Jeśli uda Ci się razem z uczniem zapanować nad jego reakcją emocjonalną, to spokojnie zaplanuj system wsparcia. Porozmawiaj z psychologiem albo pedagogiem szkolnym, zaproś do współpracy rodziców, zaplanuj własne działania wychowawcze w obszarze wsparcia emocjonalnego.
- Porozmawiaj ze świadkami zdarzenia – omów z uczniami emocje, jakie wywołała w nich ta sytuacja.
- Skup się na sobie. Nazwij swoje trudne emocje związane z tą sytuacją. Zastanów się, co mówią o Twoich potrzebach? Pooddychaj głęboko. Zadbaj o swój komfort, zamiast odreagowywać na najbliższych trudny dzień w pracy.